Ұлттық қордан бөлінетін 6,5 трлн теңге доллар бағамына қалай әсер етеді

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев 28 қазандағы Қазақстан халқына Жолдауында 2027 жылды «Халықтық құрылыс» жылы деп жариялады. Жол, аурухана, мектеп, стадион және басқа нысандар салуға Ұлттық қордан 6,5 трлн теңге бөлу жоспарланған.

Бірінші вице-министр Азамат Әмриннің айтуынша, қаражат бірден емес, кезең-кезеңімен беріледі: 2026 және 2027 жылдары 2 трлн теңгеден, ал 2028 және 2029 жылдары 1,5 трлн теңгеден. Оның бағалауынша, ақша массасының 10 пайызға өсуі екі жыл ішінде инфляцияны 1 пайыздық тармаққа арттыруы мүмкін. Дегенмен, 1,5 трлн теңге елдегі 56,2 трлн теңгелік ақша массасымен салыстырғанда аз, сондықтан әсері елеулі болмайды.

Экономист Арман Бейсембаев ірі құрылыс жобалары импорттық жабдық пен материал сатып алуға сұранысты көбейтіп, валютаға қосымша қажеттілік туғызуы ықтимал екенін атап өтті. Алайда Ұлттық банк Ұлттық қордан алынған қаражаттың әсерін жұмсарту үшін валютаны айнадай қайталау операцияларын жүргізеді. Оның айтуынша, бұл тетік теңгенің күрт әлсіреуіне де, шамадан тыс нығаюына да жол бермеуге көмектеседі.

Бейсембаев доллар бағамы сыртқы күйзелістер болмаса, 450–480–490 теңге аралығында, ықтимал түрде 500 теңгеге дейінгі дәлізде сақталуы мүмкін деп есептейді. Мұнай бағасы күрт төмендеген жағдайда да оның валюта нарығына әсері бірден емес, мұнай жеткізу келісімдері мен шарттарына байланысты 3–5 айдан кейін сезілуі ықтимал.

Қаржы сарапшысы Андрей Чеботарев те 6,5 трлн теңгенің бір сәтте нарыққа шығарылмайтынын айтты. Оның есебінше, 2027 жылғы 2 трлн теңге айына шамамен 170 млрд теңгеден келеді. 2026 жылғы қыркүйекте KASE-дегі валюта саудасының жалпы көлемі 10,4 млрд доллар болған, ал орташа күндік айналым 474 млн долларды құраған.