Алматы тау кластері: Туризмнің жаңа бағыты

Алматының таулы аймақтары соңғы жылдары еліміздің туристік әлеуетін арттыратын маңызды бағыттардың біріне айналды. Мемлекет пен халықаралық сарапшылар тау туризмін жүйелі түрде дамытып, Алматыны Орталық Азиядағы ірі тау курорттарының біріне айналдыруды жоспарлап отыр.

Жоба аясында шығыс, орталық және батыс бағыттарда туристік инфрақұрылымды дамыту көзделген. Шаңғы трассаларының жалпы ұзындығын 300–700 шақырымға дейін жеткізу ұсынылып отыр. Орталық аймақта көтергіштер санын 16-дан 58-ге дейін арттыру жоспарланған. Бұл курорттардың өткізу қабілетін тәулігіне 6 мың адамнан 34 мың адамға дейін ұлғайтуға мүмкіндік береді.

Тау кластерін дамытудың негізгі жобаларының бірі – Almaty SuperSki концепциясы. Жоба Құмбел шыңы мен Көк-Жайлау аумағын қамтып, 65 шақырымнан астам шаңғы трассасын құруды қарастырады. Оның жартысынан көбі жаңадан шаңғы тебуді үйреніп жүргендерге арналмақ. Бұл тау спортын көпшілікке қолжетімді етуге мүмкіндік береді.

Жобада экологиялық талаптарға да басымдық берілген. Құрылыс кезінде табиғи ландшафтқа түсетін салмақты азайту, қазу жұмыстарын шектеу және қоршаған ортаға зияны аз инфрақұрылым қалыптастыру жоспарланып отыр. Сонымен қатар жаңа нысандардың мүгедектігі бар адамдар үшін қолжетімді болуы қарастырылған.

Алматы тау кластерін дамытуға халықаралық компаниялар да атсалысуда. АҚШ-тың Horwath HTL, Францияның Stem International және Андорраның PGI Management компаниялары тау туризмі саласындағы тәжірибесін ұсынып отыр. Сарапшылар қысқы туризммен қатар жазғы бағыттарды дамытуға да мән беріп, веложолдар, жаяу бағыттар, глэмпинг және этноқонақүйлер секілді нысандарды көбейтуді ұсынады.

Жоба аясында Көк-Жайлау бағыты да қайта талқыланып отыр. Бұған дейін бұл аумақта тау курортын салу жоспары қоғамда пікірталас туғызып, кейін тоқтатылған болатын. Қазір сарапшылар бағытты экологиялық талаптарды ескере отырып дамыту мүмкіндігін қарастыруда.

Медеу аумағында да жаңа туристік нысандар пайда болуда. Мұнда ECO Park концепциясы ұсынылып, отбасылық және белсенді демалысқа арналған ландшафттық саябақ құру жоспарланған. Горельник келушілер орталығы іске қосылып, Jumbaq Jol жаяу жүргіншілер бағыты ашылды. Сонымен қатар тәулігіне 10 мың адамға дейін қабылдай алатын аспалы көпірдің құрылысы жүргізіліп жатыр.

Сарапшылардың пікірінше, тау туризмін тек Шымбұлақпен шектемей, Түрген, Қаскелең және басқа да бағыттарды қатар дамыту қажет. Бұл туристік ағынды бірнеше аумаққа бөліп, инфрақұрылымға түсетін жүктемені азайтуға мүмкіндік береді.

Туризмнің дамуы Алматы экономикасына да әсер етіп отыр. 2024 жылы қалаға шамамен 2,3 миллион турист келген. Туризм саласынан түсетін салық көлемі де өскен. Сондықтан тау кластерін дамыту жаңа жұмыс орындарын ашып, қонақүй, қоғамдық тамақтану, көлік, сауда және қызмет көрсету салаларына қосымша серпін беруі мүмкін.

Алматының тау туризмі бойынша әлеуеті жоғары болғанымен, оның дамуы инфрақұрылым, көлік қатынасы, экология және қызмет көрсету сапасы сияқты мәселелермен қатар жүреді. Осы бағыттар жүйелі түрде шешілген жағдайда, Алматы таулары Қазақстанның ғана емес, Орталық Азияның маңызды туристік орталықтарының біріне айналуы мүмкін.